Dijital Para Hakkında Bilinmesi Gerekenler

Dijital Para Hakkında Bilinmesi Gerekenler

18 Mart 2020 0 Yazar: Soner Güner

Dijital para olarak adlandırılan Kripto para kısaca tarif edilmek gerekirse hiçbir merkeze bağlı olmayan ve çok farkı ağlardan birbirine bağlı bir zincir halinde üretilip transfer edilen bir para çeşitidir. Kripto paranın ortaya çıkış tarihi olaraksa 2008-2009 yıları tarih verilebilir. Satoshi Nakamoto tarafından geliştirilen bitcoin devlet müdahalesi uygulanmadan kolay ve hızlı şekilde transfer edilebilmektedir. Yani bankaların çeşitli prosedürleri olmadan kolayca transfer etmeyi mümkün kılmıştır. Dijital Para Hakkında Bilinmesi Gerekenler ile ilgili ayrıntılı bilgiler;

alt coin

AltCoin

Altcoinlerin Ortaya Çıkışı

• Kripto para ilk olarak bitcoin adıyla ortaya çıkmıştır ancak daha sonrasında çok fazla altcoin denilen alt birimleri ortaya çıkmıştır.
• Bitcoinden sonra önemli bir dijital para olan litecoin ise bitcoinden esinlenerek geliştirilen ilk altcoin olarak bilinmektedir. Tıpkı bitcoin gibi merkezi yoktur ancak ondan farklı olarak ödeme sistemi bulunmamaktadır.
• Önemli kripto paralardan ve bitcoinin önemli alt coinlerinden olan dash ise 2014 yılında piyasaya sürülmüş ve özellikle yapılan transferlerde sağladığı yüksek gizlilikle piyasaya ilk sürüldüğü dönemde yoğun ilgi gömüştür.
• 2015 yılında piyasaya sürülen ve önemli bir altcoin olan ethereum ise bitcoin gibi madencilik gerektirmemektedir. Vitalik Buterin tarafından geliştirilen bir proje olan ethereum bitcoine rakip olmaya aday bir altcoindir.
• Önemli altcoinlerin sonuncusu olan ve 2018 yılında dijital para piyasasına sürülen ripple sahip olduğu hız sebebiyle günümüzdeki birçok banka tarafından kullanılan bir altcoin olarak kaşımıza çıkar. Hızlı transferinin yanı sıra transfer ücretinin de oldukça düşük olduğu bilinmektedir.

Kripto Paralar Neden 2000’den Fazla

Kripto paraların çok fazla türlerinin olmasının sebebi ise her para biriminin farklı hızda işlemesi her alt birimin ayrı özeliğinin olmasından kaynaklanmaktadır. Kripto paralar çok farklı şifreleme teknikleriyle korunmaktadır. Kripto adı da buradan gelmektedir. Merkezi olmadan sanal alanda faaliyet gösteren kripto paralar ilk çıkış yılarında beklenilen değeri göremese de günümüzde birçok yatırımcı ve birçok devlet büyüğü tarafından rağbet gören bir proje olarak varlığını sürdürmektedir.

Kripto paraların değeri ülke ekonomisiyle ilişkilendirilemez çünkü herhangi bir yere bağlı değildir. Peki kripto paraların değeri nasıl belirlenir? Aslında bu sorunun yanıtı çok kolay hayatımızın her alanında olduğu gibi arz talep ilişkisi bu değeri belirliyor. Yani kripto paralara talep arttıkça değeri atarken talep azaldıkça değeri de düşüyor.

Kripto Para Hakkında Bilinmesi Gerekenler

• Kripto para her ne kadar 2008 yıllarında ortaya çıksa da bu alanda çalışmaların temeli 1983 yılına kadar dayanmaktadır.
• Kripto paranın merkezi olan paralardan pek çok farkı bulunmaktadır. Bunların kimi avantaj kimi dezavantajdır. Ancak en büyük farkı birinin merkeze ve enflasyon politikalarına göre hareket etmesi gerekirken diğerinin sadece talep oranına göre değişim göstermesidir. Ayrıca kripto paralar transfer işlemlerinde oldukça hızlıdır.
• Kripto paraların en büyük dezavantajı ise sahtecilik veya yanlış transfer durumlarında belirli bir merkezi olmadığı için başvuracak bir merciinin de olmamasıdır.
• Merkeze bağlı paralarda devletin istediği kadar para basarak enflasyonu arttırma yetkisi varken kripto parada bu üretimin bir sınırı vardır ve 21 milyondan fazla kripto para üretilemeyecektir. Bu oldukça dikkat çekici bir husustur.

Kripto Para Üretimi

Kripto Para Üretimi

Kripto Para Üretimi Hakkında

• Kripto paranın üretimi mining denilen madenciler tarafından yapılmaktadır. Bu üretim oldukça maliyetli bir süreçtir. Öyle ki çok güçlü sistem dolayısıyla da çok güçlü donanımlar gerekmektedir. Tüm bunların içine enerji ve işçilik maliyeti de girince kripto para üretmek pek mantıklı bir iş gibi gelmeyebilir. Ama bunu da kolaylaştırmak adına kendi para biriminizi kripto paraya dönüştürerek kripto para piyasasına girebileceğiniz siteler mevcuttur.
• Uygun bir komisyon karşılığında sizde kripto para piyasasında varlığınızı gösterebilirsiniz. Sanal para çeşitlerinin çok fazla olduğunu yukarıda da belirtmiştik. Günümüz itibariyle 2000 den fazla altcoin bulunmaktadır. Bunların ortaya çıkışı da elbette bitcoinden sonra olmuştur.
• Kripto paranın ortaya çıktığı dönemde Nakamoto dilediği kadar sanal para üretmesine rağmen bu teknolojiyi kullanacak başka kimse olmadığı için ürettiği paranın bir değeri yoktu ancak, daha önce bu alanda araştırma yapmış bir grubun liderlerinden birinin ona verdiği destekle ilk para transferi bu ikili arasında gerçeklemiştir.

Dijital Para İle İlk Alışveriş

İkili arasında yapılan bu para transferinden sonra kripto paralar üretilmeye başlansa da nasıl kullanılacağı hakkında kimsenin fikri yoktu. Para üretiliyordu ama sanal para piyasasından kimsenin haberi olmadığı için kullanım alanı yoktu. 2010 tarihinde bir kullanıcının bir forma verdiği ilanda ürettiği bitcoinleri karşılığında pizza almak istediği yazılıydı ve bu tarihe kadar hiç gerçekleşmemiş bir şey oldu. 25 dolar değerinde pizza 10.000 kripto para karşılığında satıldı.

Bu tarihten sonra asıl amacına ulaşan kripto paranın ünü giderek arttı ve birçok yatırımcı bu piyasanın çerisinde yer almaya başladı. Fakat kullanıcıların merak ettiği bir konu daha vardır bu da gizlilik. Çünkü hesaplarda hiçbir şekilde isim soy isim yer almıyordu tamamen iban numarası gibi numara ve kişilerin belirlediği şife ile girilen sanal cüzdanlar kişini haklarını taşımıyordu. Hatta merkezi olmayan bir sistem içerisinde hak talep edilebilecek kimse yoktu. Ancak bu durum zaten gerekli protokollerle açıklanmıştı;

• Kişinin oluşturduğu sanal cüzdanların sorumluluğu ve yaptığı transferler tamamen kişinin sorumluluğundaydı.
• Sistem geçersiz bir hesaba yapılan transferi zaten onaylamıyordu ama sistemde kayıtlı olan bir hesaba yanlışlıkla aktardığınız sanal paraya da müdahale edemiyordu.
• Bu sebeple yaptığınız işlemlere dikkat etmeniz gerekmekteydi.

Sistemin bu durum için önerdiği bir çözüm yolu ise birden fazla cüzdan oluşturmaktı. Öyle ki kişisel bilgiler görünmese de yaptığınız ve aldığınız transferler herkes tarafından görünüyordu ve yüklü miktarda kripto paralar dolandırıcıların dikkatini çekerek sizi ağına düşürebilirdi, bu sebeple onlar hatta yüzlerce cüzdan hesabı açarak aynı cüzdandan tekrar işlem yapmama gerekliliğine de vurgu yapıldı.

Dijital Paraya Genel Bakış

Gizlilik sorunu da yukarıda işlemler sayesinde aşıldıktan sonra kripto para nerelerde kullanılacak konusu merak unsuru haline geldi. İlk başlarda bu projeden kimsenin haberi yoktu ancak sonradan artan taleplerle değerin yükselmesi ve karlı kazançlar getirmesiyle pek çok insan gözünü kripto paraya çevirdi.

• Önemli yatırımcılar, online oyun kurucuları kripto para piyasasına girdi ve aktif olarak varlık sürdürmeye başladı.
• Küresel çapta pek çok firma kripto para ile alışverişi kabul etti ve kripto paranın alışveriş hayatına girmesi de bu şekilde oldu.

Dijital Paraya Dair Görüşler

Kripto para hakkında farkı görüşler belirtildi ve konunun uzmanları ikiye ayrıldı.

• İlk grup kripto paranın sağladığı gizlilik ve kimliksizliğin yasa dışı işlerde kullanıma çok uygun ve bu işleri destekleyici olduğunu ve yasaklanması gerektiğini düşünürken
• Bir grup uzmanda kripto paranın iyi bir yatırım aracı olduğunu ve transfer sürecindeki hızlılığının ve değerinin arz talep dengesine göre artıp azalmasının makul olduğunu belirterek diğer grubun düşüncelerine karşı çıktı.
• Ancak çoğunluğu orta doğu devleti olan birkaç devlet dışında kripto paralarla ilgili bir yasal düzenleme yapılmadı.
• Dolayısıyla kripto para ne yasaklandı ne de kanunlara alınarak vergiye tabi tutuldu.

Kripto paranın ortaya çıkış serüveni hakkına yukarıdaki bilgiler verildikten sonra günümüzde pek çok uygulama devinin kripto para ile ödeme kabul ettiğini bildirmekte fayda vardır. İstediğiniz zaman istediğiniz para birimine çevirebileceğiniz kripto paraların kullanımı dünyanın pek çok ülkesinde giderek artmakta ve yaygınlaşmaktadır.